Dziedzictwo przyrodnicze regionu a kształcenie ważnych kompetencji młodego pokolenia

Region Warmii i Mazur to niezwykle georóżnorodne środowisko przyrodnicze, w którym wykształciło się bogactwo form przyrody ożywionej i nieożywionej. Niezwykłość tego miejsca zaczęto szczególnie doceniać od 2004 roku, kiedy to Polska przystąpiła do programu Natura 2000. Kolejnym ważnym, z punktu widzenia ekologów, momentem dla przyrody polskiej była nominacja regionu Mazur do światowego konkursu na siedem nowych cudów natury. Znalazły się one wśród 14 najpiękniejszych regionów świata.

Bogactwo przyrodnicze w powiecie giżyckim zaczęto doceniać już w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku, kiedy to na obszarze Mazur Garbatych, po środku zwartego kompleksu Puszczy Boreckiej, na terenie Nadleśnictwa Kruklanki, utworzono rezerwat przyrody „Borki”. Celem było zachowanie i ochrona lasów z licznymi rzadkimi gatunkami roślin. Rezerwat ma chronić również typowe dla tego obszaru typy gleb, szczególnie bagienne. Największą jednak ciekawostką i atrakcją turystyczną jest żubr, który od 1962 roku żyje na tym obszarze na wolności.

Jak to wszystko przekłada się na edukację przyrodniczą w szkole i kształcenie kompetencji kluczowych młodego pokolenia? W kwietniu 1995 roku uruchomiony został Program Kreator, którego głównym zadaniem stało się szukanie sposobów włączania do procesu dydaktycznego umiejętności kluczowych. Na międzynarodowym sympozjum w Bernie sporządzono listę dziewięciu umiejętności, wskazując takie, które są potrzebne każdemu człowiekowi dla uzyskania satysfakcji osobistej i sprawnego funkcjonowania w życiu zawodowym oraz listę takich, które są ważne dla budowania wspólnej Europy. Dla określenia zadań edukacyjnych szkoły odniesieniem przestała być jedynie wiedza czerpana z dyscyplin naukowych, a stał się nim uczeń i jego perspektywy życiowe.
Do kompetencji kluczowych należy kolejno:

• 1) umiejętność pracy w zespole 
• 2) umiejętność posługiwania się nowoczesną techniką informatyczną i komunikowania się 
• 3) umiejętność rozwiązywania problemów 
• 4) umiejętność wysłuchiwania innych i brania pod uwagę ich punktów widzenia 
• 5) umiejętność korzystania z różnych źródeł informacji 
• 6) porozumiewanie się w kilku językach 
• 7) łączenie i porządkowanie rozmaitych porcji wiedzy 
• 8) umiejętność radzenia sobie z niepewnością i złożonością 
• 9) umiejętność organizowania i oceniania własnej pracy. 

Według Bolesława Niemierki kompetencje to ogół umiejętności niezbędnych do podejmowania i wykonywania działań poznawczych i praktycznych w określonej dziedzinie kształcenia, życia osobistego i zawodowego. Czyli – umiejętności obejmują w szkole sferę interakcji w procesie dydaktycznym, natomiast kompetencje odnoszą się do osoby, powstają w wyniku zintegrowania pewnej liczby umiejętności opanowanych na tyle sprawnie i świadomie, by osiągnąć możność swobodnego, mądrego, refleksyjnego i odpowiedzialnego podejmowania działań. W kompetencji, którą osiągamy zawiera się również nasza refleksja, wiedza, postawa.

Wykształcenie się nowego modelu nauczania ma ogromny wpływ na dziedzictwo przyrodnicze regionu, ponieważ uczy myślenia refleksyjnego i samooceny, co pomaga zrozumieć jak ważnym elementem życia człowieka jest zachowanie w dobrym stanie dziedzictwa przyrodniczego. Od zarania dziejów człowiek związany był z otaczającą go naturą i mino upływu czasu nie zmieniło się to, choć homo sapiens nie zawsze dostrzegał tę fundamentalną więź, w której równowaga zapewnia bezpieczną i obfitą egzystencję.

 Katarzyna Jabłońska

Dni Odnawialnych Źródeł Energii

W dniach 7-8 kwietnia w Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie odbędzie się czwarta edycja festiwalu naukowego OZE Day 2014 – Dni Odnawialnych Źródeł Energii.

OZE Day to cykliczne wydarzenie organizowane przez Koło Naukowe Odnawialnych Źródeł Energii „Grzała” z Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska AGH. Festiwal łączy w sobie targi branżowe oraz konferencję poświęconą odnawialnym źródłom energii. Wydarzenie ma na celu między innymi promocję i popularyzację zrównoważonego rozwoju oraz alternatywnych źródeł energii w aspekcie racjonalnego korzystania z zasobów środowiska. Ponadto OZE Day to okazja do zapoznania się z ofertami pracy z sektora odnawialnych źródeł energii. Odwiedzający stoiska będą mieli również okazję poznać szczegóły dotyczące kształcenia na jednym z najpopularniejszych obecnie kierunków studiów na AGH, jakim jest kierunek ekologiczne źródła energii.

W tym roku tematem przewodnim OZE Day jest biomasa oraz metody pozyskiwanie z niej energii. Hasło przewodnie związane jest z powstaniem Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów w Krakowie. Podczas konferencji pracownicy naukowi, przedstawiciele firm oraz studenci będą wyjaśniać zastosowanie biomasy w różnych obszarach ciepłownictwa, a także rozwiązania konstrukcyjne urządzeń do spalania tego ekologicznego paliwa. Dodatkową atrakcją dla odwiedzających będzie mobilna ekspozycja i prezentacja pojazdów elektrycznych zlokalizowana na dziedzińcu gmachu głównego Akademii oraz strefa „ABC Odnawialnych Źródeł Energii”, gdzie będzie można poznać podstawowe zagadnienia związane z energetyką odnawialną. Na uczestników OZE Day czekają także warsztaty tematycznedotyczące budownictwa pasywnego i fotowoltaiki oraz zajęcia terenowe z zakresu pomp ciepła i biomasy, które odbędą się w Laboratorium Edukacyjno-Badawczym Odnawialnych Źródeł Energii AGH w Miękini. Szczegółowe informacje dotyczące wydarzenia znajdą Państwo na stronie www.oze-day.agh.edu.pl.

Z poważaniem,

Bartosz Dembiński
Rzecznik Prasowy AGH

Studiować dziedzictwo w Kortowie

Kadra jest ważna, ale ważne też jest otoczenie, w którym się studiuje. Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze jest jak naraze jedynym takim kierunkiem w Polsce i nielicznym w Europie. Ale jeszcze studiować można w urokliwych i komplementarnych do treści warunkach,.

St.Cz.

Dziedzictwo na Dniu Otwartych Drzwi UWM

Jesteśmy na Dniu Otwartych Drzwi Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Więcej zdjęć:  https://www.facebook.com/stanislaw.czachorowski/media_set?set=a.10202772644510574.1073741865.1634050064

St.Cz.

Wiosenna zupa z pokrzywy

 

Wiosenna zupa z pokrzywy, w sam raz na deszczowy poranek. Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze czasem ma wymiar bardzo kulinarny. To wynik poszukiwań zarówno w kulturze lokalnej jak i bioróżnorodności. O kulinariach i medycynie jeszcze napisze, teraz tylko linki do pokrzywowych rozważań na gruncie biologicznym

• Wszystko ma swoją porę, nawet pokrzywa
• Pokrzywą po grzbiecie i z pokrzywą na grzbiecie - za każdym razem całkiem fajnie
• Czy pokrzywa jest gender?
• Zapachowa i dźwiękowa pokrzywowa pocztówka z… Mrągowa, z dygresjami o biogospodarce i SPA
• Pokrzywowe SPA na prowincji i wszechstronne konsumowanie
• Dlaczego pokrzywa parzy?
• Kto się pokrzywy boi? 
• O poszukiwaniu zupy z pokrzywy w Bartoszycach

Stanisław Czachorowski

A na Mazurach już wiosna

  

Kwiecień plecień, trochę zimy troszkę lata, ale zapewniam, że na Mazurach wiosna już jest. Wyciągamy ją na światło dzienne spod krzaków forsycji. Nareszcie zrobiły się żółte. W powietrzu krążą nowe zapachy, wesoło kwitną w skrzynkach bratki - ogólnie ta pora roku napawa optymizmem powodując ożywienie w organizmie. Zima poszła sobie w kąt i choć zmiana czasu lekko dezorientuje to wschody słońca nad lasem stają się coraz bardziej zielone. Drzewa już się zazielenią. Wystarczy szeroko otworzyć oczy by przekonać się o tym. Przyroda raz przebudzona wkrótce w pełni eksploduje zielenią dodając soczystości barwom ziemi. Ludzie i rośliny, stale jakoś reagujemy na siebie, z dużą sympatią szanując się nawzajem. Empatia dla słońca, stymulator organizmów - od wschodu do zachodu mijają godziny polegające na zamykaniu i otwieraniu, oczu ale także ruchu liści czy też pąków kwiatowych. Wszyscy oddychamy żyjąc pełniej, głębiej i mocniej czerpiąc energię z otoczenia.

Instytut Hortiterapii prowadzi badania, zajęcia i warsztaty, a także działania ankietowe, założyliśmy Mrągowski Klub Miłośników Roślin Hortiterapii i Florystyki, który uczy jak podglądać przyrodę by poznać tajemnicę mowy kwiatów. Budujemy Mobilne Ogrody Natury - Ogrody Zdrowia z wertykalną ścianę zielonej energii. To nie tylko zielone bajki w dniu pierwszego kwietnia. Spróbuj i sam zrób dziś doświadczenie - dotknij i poczuj jak żyją rośliny. Tętni w nich energia ? zatem czy jesteśmy wstanie ją poznać i przyswoić nie naruszając równowagi? Wiosna w ekologicznym stylu. Nowe wyzwania stają przed ludźmi a tym bardziej przed biologią. Człowiek i roślina - hortiterapia - razem jesteśmy podatni na zmiany pogody. Wszyscy stykamy się z chandrą, wpadamy i wychodzimy z dołków - co je powoduje? Czynniki i odczynniki, sposoby na przeróżne nastroje ludzi. Kwiecień będzie nam przeplatał... oj będzie :).  Zajmując się hortiterapią zastanawiamy się jak jest z roślinami? Zatem postawiliśmy sobie kilka tez i  by sprawdzić ich trafność postanowiliśmy zadać pytania naukowcom. Jak juz pewno wiecie wyruszyliśmy na zieloną wyprawę po wiedzę na Uniwersytet Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie.

W jednym z laboratoriów Wydziału Biologii i Biotechnologii prof. Irena Giełwanowska obserwuje rośliny - niezwykłe próbki traw przywiezione aż z Antarktydy. Okazuje się, że ekstremalne warunki pogodowe mogą wywoływać tzw. stres w roślinach. Przejawem tego jest pojawiające się specyficzne "zielone szaleństwo" w życiu roślin. Trawy - próbki traw z Antarktydy - poddane gruntownym badaniom przy użyciu elektronowego mikroskopu ukazują zawiłą tajemnicę. Dowiedzieliśmy się, że rośliny uczą się pokonywać strsey np. pogodowe i dochodzi do magazynowania niezbędnych składników do przerwania ekstremum wahań temperatur, rośliny rozpoczynają proces gromadzenia rożnych substancji. Tworzenia swoistych "banków energii" wewnątrz tkanek. Szok termiczny w Arktyce przebiega w błyskawicznych sekwencjach czasowych, dlatego też te zmiany łatwiej jest zaobserwować. Jednak możemy odnieść je do świata roślin w każdym miejscu.

Oglądając na zdjęciach i w dużym powiększeniu wnętrze zielonych organizmów, analizując wspólnie z panią profesor badania, zawarte na wydrukach komputerowych, doszliśmy do wniosku, że wnętrze pojedynczego źdźbła trawy możemy porównać do ludzkiego organizmu. Żyjąc bliżej traw łatwej jest zrozumieć także samego siebie. Stres jaki zaobserwowaliśmy w antarktycznej trawie powoduje określone zmiany zachowań, wyrabia jej charakter.

Biologię warto odnosić do dnia codziennego - zatem posłuchajmy jak szumią trawy i bo może siedzi tam jakieś interesujące zielone licho i warto z nim wypić poranną herbatę, moja dziś była bardzo zielona - kiedyś przyjechała w bagażu z Chin, jako przyjacielski podarunek. Łyk zielonego naparu z porannej filiżanki robi niesamowite wrażenie zostawiając w nas ślad na resztę dnia :).

Zofia Wojciechowska

PS. Naszym przewodnikiem po wydziałowych laboratoriach Wydziału Biologii i Biotechnologii była dr Ewa Gojło, opiekunem wyprawy na UWM był prof. Stanisław Czachorowski oraz dr Beata Płoszaj - Witkowska ze swoimi studentami i Naukowym Kołem Miłośników Roślin Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa (Katedra Ogrodnictwa). Odwiedziliśmy liczne pracowanie wydziałowe zostawiając swój własny ślad na ziemi, wysyłam kolejne Zielone wieści z Mazur. Dobrego dnia w wędrówce przez ścieżki ku wieczornym godzinom.

Prof. Barbara Kudrycka zainteresowała się kierunkiem Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze

(fot. Archiwum UWM)

Przebywająca na Wydziale Humanistycznym prof. Barbara Kudrycka zainteresowała się naszym nowym kierunkiem "Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze". Obdarowana została drobnymi gadżetami i materiałami promocyjnymi tego kierunku.

Przygotowane materiały promocyjne są rzeczywiście ładne i estetyczne, utrzymujące się w "ekologicznym" stylu. Mamy więcej, wiec dla wszystkich starczy. Przy okazji zapraszamy 3 kwietnia na Dzień Otwartych Drzwi UWM.

„Nauka i szkolnictwo wyższe w nowych programach unijnych" to tytuł wykładu, który 31 marca wygłosiła na UWM prof. Barbara Kudrycka, była minister nauki i szkolnictwa wyższego. (czytaj całość informacji)