Warmia i Mazury - nasze wspólne dobro (cykl monografii)

Ukazał się trzeci tom monografii Warmia i mazury - nasze wspólne dobro". Wsztskie tomy można pobrać ze strony: http://osfp.uwm.edu.pl/?page_id=674

Mazurski strój ludowy - Mazurzy czytają Wiecherta

"Mazurski strój ludowy - Mazurzy czytają Wiecherta " 

Spotkanie będzie realizowane w Giżycku w dniu 27 stycznia g. 17.00 w formule otwartej nawiązującej do kawiarni naukowej Collegium Copernicanum. W programie: pierwsza prezentacja stroju ządźborskiego gbura (daw. str. niem. nazwa. gospodarza), jest to replika męskiego ubioru osadzona w czasoprzestrzeni podjętych badań XVII- XVIII/XIX w.


Replika została wykonana w warsztacie rękodzielniczym rzemiosł dawnych. Prace rekonstrukcyjne prowadziła Anna Bałdyga dwukrotna stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (MKiDN). Tkanina utkana przez Mistrzynię Annę Bałdygę na krosnach z przędzy wełnianej, powstałe w ten sposób sukno posłużyło do uszycia "mazurskich gaci" nazwa tożsama z popularnymi buksami/ portkami (dziś zwane spodniami) i tzw. żakietu męskiego czyli prostej w kroju kurty, która określano często słowem "jaka" lub "huna.

Zespół prac rekonstrukcyjnych pracujący nad strojem składa się z kliku osób: Anna Bałdyga, Zofia Wojciechowska, Zofia Ilwicka i Czesław Ilwicki Czesław. Autorką projektu i koordynatorem prac jest Stowarzyszenie Zielone Dzieci i jego prezes Zofia Wojciechowska. Instytut Hortiterapii prowadząc politykę społecznie odpowiedzialnego biznesu CSR, jest firmą zaangażowaną w proces ewaluacji i wspiera dalszą realizację programu pod zbiorczą nazwą Mazury po mazursku. Jesteśmy Interesariuszem UWM i jest nam miło napisać o kolejnym przedsięwzięciu, w którym inspirujemy się naukowymi metodami badawczymi Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym  UWM w Olsztynie.

Drodzy miłośnicy Mazur - zapraszamy do Giżycka w dniu 27 stycznia 2017 roku o godzinie 17.00 w Caffe Crema na pierwszą publiczną prezentację repliki mazurskiego stroju ządźborskiego gbura. Wystąpi Theatrum Masuria im. Ernsta Wiecherta w sztuce jednoaktowej pt. "Mazurski strój ludowy - Mazurzy czytają Wiecherta". Organizatorzy: Instytut Hortiterapii i Międzynarodowe Stowarzyszenie Miłośników Twórczości Ernsta Wiecherta, Księgarnia Odeon w Giżycku, Klub Przyjaciół Jerzego Helwinga i inni. Patronat medialny Program Pomost Radio Wnet i media lokalne. Współpraca merytoryczna Waldemar Majcher a wsparcie edukacyjne z zakresu tradycji Małych Ojczyzn tj.technik muzycznych mazurskiej pieśni zechciała udzielić nam red. Anna Minkiewicz-Zaremba, której audycje pt. "Raz na ludowo" w Radio Olsztyn są dla nas inspiracją do poszukiwań historii regionalnej.

W programie badawczym pt. Mazury po mazursku, który do września br. był realizowanym z funduszy FIO Działaj Lokalnie odwiedziliśmy Izby regionalne m.in. Muzeum Mazurskie W Owczarni. Efekty badań zaprezentujemy na spotkaniu, szersze informacje znajdą się niebawem w książce Teres i Dominika Sidor opisującym regionalne stroje z terenu Mazur.

Zofia Wojciechowska

Wykład: Kanał Elbląski - historia i współczesność

Szanowni Państwo,

w imieniu Dyrektora Centrum, mam przyjemność zaprosić Państwa na spotkanie ze

SŁAWOMIREM DYLEWSKIM

Prezesem Stowarzyszenia Miłośników Kanału Elbląskiego NAVICULA,

który wygłosi wykład na temat:

Kanał Elbląski - historia i współczesność

Stowarzyszenia Miłośników Kanału Elbląskiego NAVICULA jest interesariuszem kierunku Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze

Spotkanie odbędzie się w czwartek 1 grudnia 2016 r.

o godzinie 11.30

w Sali Posiedzeń Rady WH, ul. Kurta Obitza 1

Z poważaniem

Małgorzata Liszewska

 

* Sławomir Dylewski  –  żeglarz z ponad czterdziestoletnim doświadczeniem, jachtowy sternik morski, instruktor żeglarstwa, harcmistrz, Kierownik Wyszkolenia Żeglarskiego Agencji Żeglarskiej i Stanicy Wodnej ZHP w Wenecji. Uczestnik i organizator wielu rejsów śródlądowych i morskich.

* Stowarzyszenie Miłośników Kanału Elbląskiego NAVICULA  http://www.navicula.org.pl/

Warmia i Mazury - nasze wspólne dobro cz. 2

Monografia z 2015 roku dawno się rozeszła. Teraz przygotowywana jest konferencja i kolejne, trzecia już monografia. A tymczasem wspominamy tę ostatnio wydaną, fragment ze wstępu:

Przyrodnik postrzega inaczej, patrząc na to samo. Cmentarze są nie tylko miejscem zadumy i wspomnień osób zmarłych, interesującym dla archeologów czy historyków, są także  specyficznym typem założeń ogrodowych i bardzo istotnym elementem ekosystemów antropogenicznych. Katarzyna Ruszczycka w rozdziale pt. „Rodowy cmentarz majątku Pozorty”, przedstawia wyniki swoich badań, poświęconych małemu cmentarzowi rodzinnemu, położonemu obecnie w jednej z dzielnic Olsztyna. Cmentarze rodowe w byłych Prusach Wschodnich charakterystycznym elementem układów dworskich. Powstawały pod wpływem zmian światopoglądowych XVIII i XIX wieku, kiedy dojrzewała nowa wrażliwość w odniesieniu do śmierci. Tutejsza szlachta zaczęła rezygnować z pochówków w przepełnionych przestrzeniach miejskich i wiejskich cmentarzy, na rzecz specjalnie tworzonych nekropolii rodowych, położonych w pobliżu majątków ziemskich. Jak pisze K. Ruszczycka „Cmentarz wówczas zaczęto postrzegać jako miejsce zadumy oraz przedmiot barwnych opisów pełnych symboliki towarzyszącej im zieleni, szczególnie wiekowych okazów drzew. Odchodzono od wizji oczekiwania na śmierć, a zaczęto postrzegać ją jedynie jako rozłąkę z bliskimi osobami.” Procesy, zachodzące w kulturze, znajdowały swoje odbicie w przestrzeni materialnej. Dawny dwór w Pozortach nie przerwał, ale zachował się park oraz cmentarz rodowy. Autorka podjęła się analizy historycznej oraz stanu  zachowania tego obiektu. Nekropolię rozpatrywała jako jeden z elementów kompozycyjnych założenia, składającego się niegdyś z dworu, ogrodu, folwarku oraz miejsca pochówku kolejnych dzierżawców majątku. W wyniku zmian urbanizacyjnych dawny cmentarz stał się elementem zupełnie nowego krajobrazu miejskiego (urbicenozy). Inwentaryzacja przyrodniczo-historyczna staje się w tym kontekście wstępnym etapem, niezbędnym prawidłowym gospodarowaniu przestrzenią i zintegrowanym wykorzystaniu zieleni w poprawianiu jakości życia mieszkańców. Autorka w podsumowaniu pisze „Mając na uwadze stan zachowania rodowego cmentarza oraz jego najbliższego otoczenia można stwierdzić, iż jest on nadal poprawnie wyeksponowany. Dobry stan zachowania wnętrza cmentarza oraz alei dojazdowej umożliwia wciąż odpowiedni odbiór strefy sacrum w krajobrazie miejskim.” Dostrzega jednak szereg zagrożeń, związanych głównie z intensywnymi procesami urbanizacyjnymi, w tym budową linii tramwajowej. Jednym z jej wniosków jest zalecenie umożliwienia swobodnego dostępu mieszkańcom miasta do analizowanego cmentarza, mającego duże walory historyczne, edukacyjne, poznawcze oraz krajobrazowe. Dawne dziedzictwo kulturowe może być wykorzystane współcześnie w wypełnianiu różnorodnych funkcji. Ten mały obiekt może być wykorzystany w szeroko rozumianej edukacji pozaformalnej.

Innym, specyficznym elementem kulturowym Warmii i Mazur, są pomniki. W pewnym sensie również nawiązujące do pamięci o zmarłych i dawnych mieszkańcach tych ziem. Małe, symboliczne nekropolie stały się obiektem rozważań Joanny Jakutowicz w rozdziale pt. „Pomniki pierwszowojenne jako element krajobrazu kulturowego Warmii i Mazur.” Autorka analizuje pomniki, powstałe dla upamiętnienia ofiar I wojny światowej. Pomniki, będące wyrazem pamięci wspólnoty o konkretnym wydarzeniu lub osobie, znane były już od starożytności. Były elementem utrzymywania poczucia więzi danej społeczności poprzez  kult zmarłych, w szczególności bohaterów, którzy zginęli broniąc wartości ogólnie przyjętych za ważne i podstawowe dla przetrwania danej społeczności. Na Warmii i Mazurach, stanowiących część dawnych Prus Wschodnich, Wielka Wojna (jak ją wtedy nazywano)  lat 1914-1918 wywołała potrzebę upamiętnienia poległych żołnierzy na niespotykaną dotychczas w naszym regionie skalę. Liczba powstałych poników sprawiła, że stały się jednym z głównych elementów wschodniopruskiego krajobrazu kulturowego. Autorka wszechstronnie analizowała ten nowy element krajobrazu kulturowego południowej części dawnych Prus Wschodnich. Obiekty te zaczęły powstawać jeszcze przed zakończeniem działań wojennych i na przestrzeni lat przybierały różnorodną formę. W wyniku zmian po 1945 r., traktowane były jako elementy obce kulturowe, dlatego było niszczone i zapominane. W obliczu nowych procesów integracji europejskiej i postrzegania historii jako wspólnej, ponownie wzbudzają duże zainteresowanie. Mogą stanowić inspirację do turystycznych poszukiwań, niczym śladów zaginionej cywilizacji. Konieczne więc staje się zinwentaryzowanie i dogłębne zbadanie tych obiektów. 

Stanisław Czachorowski

Wyprawa do Muzeum Misyjno-Etnograficznego Księży Werbistów w Pieniężnie

Studenci pierwszego roku dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego, z inicjatywy dr Marty Śliwy, (Instytut Filozofii) oraz ks. dr. hab. Jacka Pawlika, prof. UWM (Wydział Teologii)  w sobotę 14.11.2015 roku, udali się na jednodniową wycieczkę do Muzeum Misyjno-Etnograficznego Księży Werbistów w Pieniężnie.

Temat przewodni: Werbiści i zachowanie dziedzictwa kulturowego. W ramach wycieczki odbyło się zwiedzanie muzeum etnograficznego, wystawy Polskie ślady: od Kresów po Syberię, prezentacja filmu, prelekcja i dyskusja dotycząca sposobów zachowywania dziedzictwa kulturowego przez Werbistów,

Wyjazd zorganizowany był pod auspicjami Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym UWM przy współudziale kierunku dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze.

St, Czachorowski

Warmia i Mazury - nasze wspólne dobro cz.II

(Okładka monografii)

Świat się szybko zmienia a rolą naukowca jest opisywanie zachodzących procesów jak i utrwalanie „odchodzących światów”. Tempo i skala zmian są tak duże, że własne dzieciństwo spotykamy już w muzeach i skansenach. Dokumentowanie różnych obiektów kulturowych i przyrodniczych nie jest zajęciem li tylko kolekcjonerskim, bo na bazie zbieranych obserwacji buduje się hipotezy i teorie, niezwykle ważne w rozwoju nauki. Wiedza ma charakter kumulatywny. Nie istnieje fakt naukowy w pełni obiektywnych i niezależny od obserwatora, bowiem obserwujemy przez pryzmat wiedzy i teorii. Wiedza jest całościowym konstruktem z powiązanymi elementami składowymi. Nie ma nagich faktów, interpretujemy je przez pryzmat własnej już posiadanej wiedzy, teorii, paradygmatów. Z kolei teorie nie istnieją same z siebie, opierają się na faktach, obserwacjach i eksperymentach. Co było pierwsze jajko czy kura: fakt i obserwacja czy teoria? Wydaje się to nierozstrzygalne, bo oba elementy dojrzewają ewolucyjnie w uzależnieniu od siebie wzajemnie.

Oddajemy do rąk czytelników drugi tom monografii, powstałej jako uzupełnienie i pokłosie piątej edycji Ogólnopolskiego Studenckiego Festiwalu Podróży Kormorany. „Warmia i Mazury - nasze wspólne dobro” to monografia, w której odkrywamy i opisujemy świat wokół nas i dyskutujemy o zjawiskach globalnych ale na przykładzie Warmii i Mazur. Mieszane formy komunikacji naukowej, łączącej festiwal turystyczny z typową monografia naukową, pełniej oddają istotę poznania i dyskusji naukowych. Zróżnicowane formy wypowiedzi i opisu rzeczywistości będziemy chcieli rozszerzyć o cykliczne, całoroczne spotkania w formie kawiarni naukowej oraz w formie dyskusji internetowej. Wszystko po to, by zachęcić do podróży z w głębszym kontekstem kulturowym i przyrodniczym. Turystyka alternatywna, rozproszona, wydaje się być typową dla epoki trzeciej rewolucji technologicznej.

Odkrywanie dziedzictwa materialnego i niematerialnego (w tym kulinarnego) przybierać może różne formy. Powinnością środowiska akademickiego jest odważne poszukiwanie nowych podejść i sposobów dyskutowania w szybko zmieniającym się świecie. Podróżne są formą zdobywania doświadczenia, i tak jak podróż Darwina na statku Beagle pozwoliła zebrać więcej informacji i krystalizować się przełomowej teorii ewolucji, tak i my poprzez Festiwal Kormorany oraz kolejną już pozycję monograficzną staramy się w zbierać fakty i obserwacje, porządkować je i mozolnie poszukiwać uogólnionego opisu zjawisk globlokalizmu (glokalizacji). Szukamy interpretacji tego, co się dzieje wokół nas, w kulturze, w przyrodzie, by na dobrej bazie budować modele rozwoju gospodarczego regionu. Dialog doświadczonego podróżnika i naukowej teorii sprzyjać będzie kreatywności i innowacyjnej gospodarce, której elementem jest szeroko rozumiana turystyka.

Niniejsza monografia jako element uzupełniający Ogólnopolskiego Studenckiego Festiwalu Podróży Kormorany, jest formą dzielenia się wrażeniami, obserwacjami, refleksjami i powolnym szukaniem nowego opisu rzeczywistości. Świat się zmienia a my poprzez szeroką dokumentację różnorodnych faktów, próbujemy na nowo interpretować dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze regionu. Pomniki, cmentarze, baśnie i legendy, lokalne czasopisma, współczesne projekty i konkursy kulinarne czy akcje Olsztyn aktywnie, zasoby przyrodnicze regionu – z pozoru oderwane i niepowiązane ze sobą tematy układają się w powiązaną ze sobą całość. Szukamy na Warmii i Mazurach tego, co uniwersalne, globalne i lokalne. Coś ważnego się dzieje na szeroko rozumianej prowincji a my chcemy to opisywać. Już teraz zapraszam do kolejnych tomów naszej serii wydawniczej i kolejnych edycji Ogólnopolskiego Studenckiego Festiwalu Podróży Kormorany. Odkrywamy na nowo, to co zapomniane lub niedostrzegane i zapraszamy po poznawania dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego Warmii i Mazur. Zapraszamy do wspólnej turystycznej przygody oraz budowania własnej tożsamości regionalnej we współczesnym świecie.

Szerokie, lecz dopełniające się spektrum artykułów w niniejszej monografii , można osadzić we współczesnych trendach pedagogika podróży, edukacja pozaformalnej oraz turystyki alternatywnej. Ta szeroka dyskusja z cała pewnością będzie kontynuowana. W 2016 roku kolejne spotkanie Kormoranów i kolejna monografia. Możecie już przygotowywać teksty do trzeciej monografii.

Stanisław Czachorowski

Jesteśmy na mapie Wimlandii

I już prawie jest gotowa, pierwsza mapa miejsc ciekawych, związanych z dziedzictwem kulturowym i przyrodniczym Warmii i Mazur. I na tej mapie jest także Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym. Wspieramy to przedsięwzięcie i rozwijamy współpracę z małymi i średnimi przedsiębiorstwami z naszego regionu. Tę współpracę będziemy poszerzać i rozwijać Zamieszczona grafika to przedostatnia, jeszcze robocza wersja mapy. Stare przysłowie mówi żeby nie pokazywać głupiemu roboty w połowie. Ale czytelnicy niniejszego bloga nie są głupcami, więc pokazujemy jeszcze nie dokończone dzieło. Niebawem wersja papierowa trafi do punktów informacyjnych, restauracji, gospodarstw agroturystycznych, pensjonatów itd. W sam raz na wakacyjną przygodę.

Wimlandia to kraina, która swą nazwę bierze od województwa warmińsko-mazurskiego, to region w którym dobrze się żyje na stałe lub w czasie krótkiego urlopowego (wakacyjnego) wyjazdu. Slow life na uroczej prowincji. Cittaslow z piękną przyrodą w tle. Dziedzictwo odkrywanej tożsamości. Wędrówka przez smaki, zapachy, opowieści. Niebanalna przygoda.

Wimlandia to nazwa nieformalnej grupy drobnych przedsiębiorców z branży agroturystycznej, gastronomicznej, usług turystycznych, rękodzieła, lokalnych producentów żywności oraz środowiska naukowego. Łączy nas promocja lokalnej, prowincjonalnej kultury, zarówno w wystroju wnętrza jak i stylistyce oraz usługach. Wspieramy lokalnych twórców i lokalne rękodzieło. Poszukujemy współczesnej tożsamości regionalnej oraz zdrowego stylu życia - powolnego (slow life) stylu życia przyjaznego środowisku przyrodniczemu jak i zdrowiu człowieka. Stawiamy na jakość życia a nie pośpiech i niską cenę (niska cena najczęściej wynika z niskiej jakości surowców lub niewolniczej pracy). Preferujemy dobrą jakość i lokalną wytwórczości. Nawiązujemy do idei cittaslow i spokojnej prowincji, w której dobrze się żyje.

Weź mapę i odwiedź miejsca, które dla Ciebie na początek wybraliśmy (dodatkowo pojawiać będą się malowane kamienie, jako drogowskazy w terenie).

Posmakuj życia niebanalnego. Nie spiesz się w swojej podróży. Posiedź przy zielonym piecu i posłuchaj opowieści. I opowiedz nam o sobie.

 Bez wątpienia rodzi się nowa tożsamość regionalna, ale jak nazwać region o tak burzliwej historii i ciągłych zmianach? Odwoływanie się do przeszłości: Prusy, Prusy Wschodnie, Warmia, Mazury, itd. jest ułomne i samoograniczające. Nic dziwnego, że ciągle pojawiają się nowe propozycje. Naturalnym wydaje się odwołanie do dawnego dziedzictwa, do tradycji. Bo przecież tożsamość regionalna rodzi się z pamięci tego, co było. I tego co jest. Nasz region na przestrzeni wieków i tysiącleci był w obrębie różnorodnych tworów państwowych i pod wpływem różnych kultur i etnosów. Region wiecznych tułaczy. Pojawiają się ludzie… by po jakimś czasie dobrowolnie lub pod przymusem przemieścić się gdzieś indziej.

Teraz przybyłeś i Ty. Odkrywaj z nami tajemnicza Wimlandię.

W przyszłości pojawią się kolejne wersje tej mapy, bardziej rozbudowane i z większą liczbą miejsc wartych odwiedzenia i posmakowania. Buduj z nami tę przyszłość.

(Wersja robocza mapy, przedostania, strona tylna)

Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym, UWM w Olsztynie

Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym, UWM w Olsztynie 

Centrum jest jednostką środowiskową utworzoną na UWM w Olsztynie, której celem jest integracja działań środowiska naukowego, samorządowego i gospodarczego w zakresie rozpoznania, planowania i strategicznego zarządzania regionalnym dziedzictwem kulturowym i przyrodniczym. Przedmiotem działania Centrum są wszelkie przedsięwzięcia obejmujące badania naukowe, prace innowacyjne i rozwojowe oraz transfer wiedzy służące promocji i ochronie szeroko rozumianego dziedzictwa. Centrum współpracuje z różnymi podmiotami, w tym z małymi i średnimi przedsiębiorstwami woj. warmińsko-mazurskiego w zakresie szeroko rozumianej działalności turystycznej. Stanowi też wsparcie dla interdyscyplinarnego kierunku studiów: dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze, kierunku uruchomionego w 2014 roku na UWM w Olsztynie.

The Center is an unit formed at University of Warmia and Mazury in Olsztyn 

Goal of Center is to integrate the activities of the scientific community, local government and economic development in terms of diagnosis, planning and strategic management of regional cultural and natural heritage. Subject of an action the Centre are all initiatives including research, innovation and development works and transfer of knowledge for the promotion and protection of widely understood heritage. The Centre collaborates with various entities, including small and medium-sized enterprises province. Warmia-Mazury focused on the tourism activities. The Centre is supporting the interdisciplinary field of study: cultural and natural heritage, which started in academic year 2014/2015 at UWM in Olsztyn

Plan pracy na rok 2015, Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym

Na posiedzeniu Rady Naukowej Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym, które odbyło się w dniu 27 stycznia 2015 r., przyjęty został plan pracy na rok 2015.

Plany na 2015

Cele strategiczne na najbliższą kadencję Rady (przyjęte w styczniu 2014 r. przez Radę Naukową Centrum):
1. Tworzenie warunków do integracji środowiska UWM z instytucjami zewnętrznymi, tworzenie sieci współpracy (Centrum jako jednostka środowiskowa), aktywizacja środowiska lokalnego, pozyskanie osób i partnerów instytucjonalnych do współpracy z Centrum, w tym partnerów zagranicznych.
2. Koordynowanie projektów naukowo-badawczych Centrum oraz inicjowanie powstawania konsorcjów badawczych dla realizacji tych projektów.
3. Koordynacja współpracy z zewnętrznymi jednostkami badawczymi, pozarządowymi i samo-rządowymi.

Plan działania i rozwoju Centrum w roku 2015

• Organizowanie otwartych seminariów z udziałem partnerów zewnętrznych (tworzenie wa-runków do współpracy i wzajemnej inspiracji, udział osób spoza uniwersytetu), w tym w najbliższym czasie 12 lutego Dzień Darwina, 24 lutego (Mrągowo) ph. „Jesteśmy stąd - Gadające Dachówki”. Spotkanie dedykowane mieszkańcom Warmii i Mazur, wszystkim wielbicielom kultury regionalnej i mazurskiej przyrody, podsumowujące naukowo-edukacyjny projekt pt. „Zielony Certyfikat Dziedzictwa Kultury i Natury”, realizowany przez Instytut Hortiterapii we współpracy m.in. z Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym.
• Kontynuacja i rozwój współpracy z Francją (Stowarzyszenie Francja-Polska), przygotowanie i złożenie wspólnego grantu badawczego, z udziałem Lasów Państwowych oraz samorządów z woj. warmińsko-mazurskiego.
• Konferencja międzynarodowa Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze – między teorią a prak-tyką (wrzesień 2015).
• Opracowanie interdyscyplinarnego programu badawczego „dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze europejskiego Barbaricum” (Horyzont 2020).
• Udział w zespole przygotowującym projekt badawczy „Emergence and Transmission of European Cultural Heritage and Europeanisation” (Horyzont 2020).
• Projekt „Dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe Żuław”, przygotowanie projektu, liderem będzie Uniwersytet Gdański, finansowanie z projektu europejskiego Life plus (podpisanie umowy, konsorcjum z Fundacją Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego).
• Udział w projekcie „Listy z Mazur Zielona Biblioteka, reintegracja kulturowa i przyrodnicza społeczności lokalnych” Centrum jako partner, dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego”.
• Opracowanie i złożenie wniosku wspólnie z Stowarzyszeniem Pruthenia, pt. „Przeszłość jako przedmiot wspólnej troski (zachowanie lokalnego dziedzictwa kulturowego ośrodkiem aktywizacji społeczności lokalnej. Rewitalizacja kurhanów Estów w lesie koło wsi Bukwałd).”
• Opracowanie i uruchomienie kursu szkoleniowego z certyfikatem dla przewodników tury-stycznych i pilotów wycieczek (zawiązanie konsorcjum z Zachodniopomorskim Stowarzysze-niem Przewodników Turystycznych i Pilotów Wycieczek).
• Wspieranie wydawanie kolejnych tomów interdyscyplinarnego czasopisma Masovia.
• Wydanie drugiego tomu monografii pt. „Warmia i Mazury – nasze wspólne Dobro” i współorganizacji Festiwalu Podróży Kormorany 2014 (współpraca z Akademickim Klubem Turystycznym UWM
• Prowadzenie bloga http://dziedzictwo-kip.blogspot.com/ .
• Przygotowanie i realizacja drugiej edycji Horti-Festiwalu, pt. Zielona Wyspa, w Mrągowie, li-piec 2015, (współpraca z interesariuszami i Członkiem Centrum).
• „Horti aktywacja - Mazury dla diabetyków”, ostatni weekend września, miejsce: Mrągowo, partnerzy: MKT, UM Mrągowo, CEE w ekomarinie, (współpraca z interesariuszami i Człon-kiem Centrum).
• Udział w projekcie „Archipelag kultury”, zainicjowanym przez Gazetę Olsztyńską
• Przygotowanie propozycji interdyscyplinarnych wykładów dot. dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego.
• Przygotowanie biogramów członków Rady (baza wiedzy, ułatwiająca współpracę).
• Patronat nad pokazem filmów o dziedzictwie kulturowym i przyrodniczym i spotkaniem au-torskim red. Beaty Hyży-Czołpińskiej (reż. filmów dokumentalnych).
• Inne działania bieżące.

Stanisław Czachorowski

Dołączyliśmy do klastra Archipelagi Kultury Warmii i Mazur

(Redakja Gazety Olsztyńskiej, zbieramy się., fot. S. Cz.)

W piątek 30 stycznia, jako dyrektor Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym UWM w Olsztynie, podpisałem list intencyjny w sprawie powołania klastra Archipelagi Kultury Warmii i Mazur. Spotkanie odbyło się w redakcji Gazety Olsztyńskiej. Do Archipelagów mogą dołączyć artyści i animatorzy kultury z całego regionu. Osobiście uważam, że mogą i powinny dołączyć także środowiska naukowe (akademickie) - bo nauka jest elementem kultury. Ze swojej strony - jako Centrum -  chcemy wnieść interdyscyplinarną wizję wzajemnych uwarunkowań kultury i przyrody (natury) oraz wpływu przyrody na tworzenie się tożsamości regionalnej

 Celem klastra jest integracja na rzecz rozwoju kulturowego regionu. Klaster będzie koordynował projekty realizowane przez swoich członków, stworzy sieć informacyjną, będzie miejscem wymiany pomysłów. Mamy kilka pomysłów, które chcielibyśmy poddać pod dyskusję i ewentualnie wspólnie zrealizować.

Pomysł integracji środowiska animatorów i artystów województwa warmińsko-mazurskiego powstał podczas konferencji „Archipelagi kultury”, zorganizowanej w październiku przez „Gazetę Olsztyńską”.

Stanisław Czachorowski

Przeczytaj cały tekst: Sojusz na rzecz kultury - Gazeta Olsztyńska

(Na pierwszym planie podpisany list intencyjny. Jest zwięzły, ale dlatego by umożliwić szeroką społeczna partycypację. Fot. S. Cz.)

Sprawozdanie z działalności Centrum, 2014 r.

Senat UWM, na posiedzeniu w dniu 25 października 2013 r., pozytywnie zaopiniował powstanie Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. J. M. Rektor UWM powołał Centrum w dniu 25 października 2013 r. Do Rady Naukowej powołanych zostało 19 osób, w tym prof. dr hab. Grzegorz Białuński (przewodniczący), dr hab. Agnieszka Piotrowicz-Cieślak, prof. UWM (zastępca przewodniczącego), dr Bogdan Radzicki (zastępca przewodniczącego). Funkcję dyrektora Centrum powierzono dr hab. Stanisławowi Czachorowskiemu, prof. UWM.

Nowy regulamin Centrum (umozliwiający bardziej efektywne właczenie do działaności podmioty pozauniwersyteckie) został podpisany przez J.M. Rektora w dniu 27 czerwca 2014 r. Do tej pory powstały dwa zespoły robocze, które mają zająć się przygotowaniem wniosków grantowych: Zespół Antropologii Kulturowej (cel: inicjowanie i prowadzenie badań antropologicznych w zakresie zgodnym z celami działalności Centrum), Zespół ds. przygotowania Horti Festiwalu w Mrągowie (lato 2015).

Sprawozdanie z działalności w 2014 r. 

Głównym zadaniem nowopowstałego Centrum w roku 2014 były inicjatywy, zmierzające do konsolidacji środowiska wokół interdyscyplinarnej problematyki dziedzictwa kulturowego i przyrod-niczego. Służyły temu spotkania naukowe, seminaria, działalność popularyzatorska oraz wspieranie nowopowstałego kierunku dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze (studia licencjackie, pierwsi studenci rozpoczęli naukę w październiku br.).

W działania Centrum staramy się włączyć partnerów pozauczelnianych. W 2014 do współpracy z Centrum zaproszono 11 osób z różnych środowisk i instytucji. W 2014 r. udało się pozyskać niewielkie fundusze na materiały reklamowe dla kierunku dzie-dzictwo kulturowe i przyrodnicze oraz na wydanie monografii naukowej „Warmia i Mazury – nasze wspólne dobro”. Wspólnie z partnerami pozauczelnianymi złożone zostały dwa kolejne małe granty lecz nie uzyskały finansowania (m.in. MSZ zadanie „Wsparcie samorządowego i obywatelskiego wymiaru polskiej polityki zagranicznej 2014” pt. „Budowa pragmatycznych stosunków politycznych i gospodarczych z Rosją”, partnerzy: Liceum Polonijne w Warszawie, Uniwersytet w Kaliningradzie, Stowarzyszenie „Instytut Hortiterapii).

Konferencje i seminaria naukowe 

• 9-11 maja 2014, wsparcie Ogólnopolskiego Studenckiego Festiwalu Podróży Kormorany. Efektem tej konferencji jest monografia naukowa pt. „Warmia i Mazury – nasze wspólne dobro”, której Centrum jest współwydawcą. 
• 13 maja – seminarium pt. „Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze a tożsamość regionalna – między teorią a praktyką”. 
• W 2014 planowano zorganizowanie konferencji w Kaliningradzie (maj lub czerwiec), ph. „Etos i etnos pogranicza -– dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze”. Jednak ze względu na sytuację międzynarodową zrezygnowano z realizacji tego pomysłu. 
•  29 września 2014 r. w Mrągowie odbył się pierwszy Hortifestiwal ph. „Natura i psychologia przeciwko cukrzycy", zrealizowany we współpracy z partnerami z gospodarki. W kolejnych latach festiwal będzie rozbudowywany o kolejne elementy programowe. 
• 23-24 października 2014, Olsztyn, - współpraca przy organizacji konferencji “International Joint Con-ference - History, culture and nature of the Baltic Sea Region”. 
• 5 grudnia 2014 r. Centrum Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UWM w Olsztynie objęło pa-tronatem seminarium „Bocian biały - polski gatunek flagowy w zimowym krajobrazie. Wybrane problemy w kontekście działalności ośrodków rehabilitacji zwierząt”, współorganizowane przez jednego z interesariuszy kierunku dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze - Fundację Albatros. 

Wystawy 

• 16-23 stycznia 2014, Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym UWM i Wydział Humanistyczny zorganizowały wystawę pt. „Latające dywany umbryjskie” (multimedialny projekt polsko-chorwacki). 
• Wystawa pt. „Bioróżnorodność i dziedzictwo przyrodnicze regionu”, zaprezentowana w czasie Olsz-tyńskich Dni Nauki 2015 (wrzesień) a następnie w formie objazdowej pokazywana w Mrągowie, Węgorzewie, Rybnie, Lamkowie. 

Zebrania naukowe

• Zebrania Rady Naukowej: 16 stycznia, 14 maja, 21 października 2014 r. 
• 14 maja 2014 wykład otwarty pt. "Chrześcijaństwo w Chinach. Historia i współczesność", dr. Piotr Adamek SVD, dyrektor Instytutu Monumenta Serica w Sankt Augustin, wykładowca Wyższej Szkoły Filozoficzno-Teologicznej w Sankt Augustin w Niemczech, 
• 21 października 2014 - Prezentacja założeń interdyscyplinarnego projektu badawczego, dotyczącego rzeki Pasłęki i wpływu kulturowego przekształcenia krajobrazu na populację gatunku ważki Ophiogomphus cecilia (gatunek objęty monitoringiem krajowym i europejskim)  

Wizyta w senacie RP. Udział w 54. posiedzeniu Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą (komisja Senatu Rzeczypospolitej Polskiej) w dniu 18 lutego 2014 r. Dzięki aktywności naszych partnerów, mieliśmy możliwość zaprezentowania naszych pomysłów w zakresie badań jak i kształcenia.

Współpraca z Francją
W dniach 13-14 marca 2014 r. gościliśmy państwa Lucienne i Bernarda Moreau ze Stowarzy-szenia Francja-Polska. Była to już kolejna wizyta i dyskusja o współpracy badawczej, organizacyjnej i dydaktycznej. Obyły się spotkania z władzami Wydziału Humanistycznego oraz z prof. dr. hab. Jerzym Jaroszewskim, prorektorem ds. nauki. Rozmowy toczyły się wokół nowego kierunku „dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze", planowanej wymiany studentów na praktyki zawodowe, wymiany studentów w ramach programu Erasmus plus oraz wspólnej konferencji, poświęconej regionalnemu dziedzictwu kulturowemu i przyrodniczemu.
W kwietniu odbyło się robocze spotkanie w Departamencie Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Z pracownikami parków krajobrazowych, Lasów Państwowych rozmawialiśmy o współpracy z Francją oraz wspólnych działaniach w zakresie edukacji przyrodniczej i powiązania jej z dziedzictwem kulturowym. Poszukiwane były możliwości przygotowania wspólnych grantów.
W ramach współpracy, we wrześniu 2014 r. delegacja z województwa warmińsko-mazurskiego z udziałem Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym odwiedziła Region Centrum (Departament Indre), w ramach wymiany i współpracy ze Stowarzyszeniem Francja-Polska.

Wspieranie kierunku międzywydziałowego dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze w formie licznych materiałów prasowych, spotkań oraz wyprodukowania materiałów reklamowych (roll-upy, plakaty, ulotki, gadżety), wizyty w szkołach oraz udział w piknikach naukowych. W kwietniu uczestniczyliśmy w Dniu Otwartych Drzwi Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, promując w/w kierunek studiów.

Upowszechnianie nauki 

• Wydanie monografii pt.: „Warmia i Mazury – nasze wspólne dobro. 
• Wspieranie czasopisma naukowego Masovia. 
• Opublikowanie na blogu http://dziedzictwo-kip.blogspot.com/ ponad 205 krótkich informa-cji, relacji, dyskusji i esejów. 
• W lutym odwiedziliśmy Liceum Polonijne w Warszawie - Liceum Niepubliczne im. św. Stanisława Kostki. 
• 21 marca 2014 r. odbyło się spotkanie na Wydziale Biologii i Biotechnologii z Uniwersytetem Trzecie-go Wieku z Mrągowa (wykład i dyskusja o dziedzictwie kulturowym i przyrodniczym regionu). 
• 12-14 maja udział w dniach Humana (Dni Wydziału Humanistycznego). 
• 31 maja 2014, uczestniczyliśmy w pikniku naukowym Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, w ramach obchodów jubileuszu Uniwersytetu. 
• 19 lipca, na zaproszenie Gazety Olsztyńskiej, organizowaliśmy happening popularnonaukowy w Parku Centralnym ph. „śniadanie na trawie” - jako przykład interdyscyplinarnego podejścia do dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. 
• 16 sierpnia odwiedziliśmy Wioskę Garncarską pod Nidzicą i uczestniczyliśmy z wykładem w Dniu Motyla. W październiku zorganizowaliśmy wyjście terenowe na dawną wyspę na osuszonym jeziorze Płociduga. Czynione są starania, aby powstała tu stała baza terenowa (badawcza) i ścieżka edukacyjna. 
• 19. listopada, Spotkanie z prof. M. Chomicz pt. „Pod słońcem i dachami Italii” (architektura i kultura Umbrii) 

W ramach stażu naukowego w małym przedsiębiorstwie powstała innowacyjna usługa pt. „Gadające dachówki”. Ten przykład współpracy z małymi przedsiębiorstwami, działającymi w branży turystycznej doczekał się już uznania, m.in. w formie zgłoszenia do wyróżnienia „Złoty Człowiek” w kategorii nauka i edukacja (akcja Gazety Olsztyńskiej i Dziennika Elbląskiego). Więcej informacji o tej innowacji znajduje się na stronie: http://gadajacedachowki.blogspot.com. Innowacja została nagrodzona statuetką Złotego Człowieka w dniu 18 stycznia 2015 r.

Stanisław Czachorowski

Opowieści warmińskich dachówek

(Dachówki z Lamkowa i pies wartowniczy, for. Agnieszka Pacyńska-Czarnecka)

Dachówki z Lamkowa. Ze starej stodoły. Tak zaczyna się niezwykła i jeszcze nie do końca wymyślona warmińska historia. W tajnej misji łączenia dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego na razie uczestniczą: Zofia Wojciechowska, Agnieszka Pacyńska-Czarnecka, Anna Wojszel, Stanisław Czachorowski. Kolejni uczestnicy ujawnią się za jakiś czas.

Może to będzie nawet warmińsko-mazurska historia? Na pewno prowincjonalna. Ale baaaaardzo nowoczesna i technologicznie zaawansowana. Przyrodnicza, artystyczna, historyczna. Na razie akcja jest tajna. Tak tajna, że nawet jej uczestnicy nie wiedzą wszystkiego. Nie bójmy się tego napisać: wiedzą prawie tyle co nic. Ale są kreatywni. A jak już zrobimy, to ho ho. Będzie niby tradycyjnie ale i multimedialnie. Bo to nie byle jakie dachówki. Z samego Lamkowa! Nie jedno widziały i nie jedno słyszały. I nie jeden ptak na nie siadał. Albo taka mucha. Nie. Much to było pewnie ze dwie albo i trzy.

A co będą te dachówki opowiadać? Gdzie? I jak? Na razie to tajemnica. Powoli będziemy uchylać rąbka tajemnicy. Na razie możemy zdradzić, że będą to ozdrowieńcze opowieści. Zbierajcie stare dachówki - nie dajcie im zginąć w niepamięci.

Stanisław Czachorowski

Październikowe zebranie Rady Naukowej Centrum

Szanowni Państwo, Członkowie Rady Naukowej Centrum,

Serdecznie zapraszamy na pierwsze, powakacyjne zebranie Rady Naukowej Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym, w dniu 21.10.2014, godz.15.00, sala Posiedzeń Rady Wydziału Biologii i Biotechnologii, Collegium Biologiae, ul. Oczapowskiego 1A.
W programie:

• 1. Informacja o zmianach w regulaminie, zatwierdzonych przez J.M. Rektora UWM, prof. dr hab. Ryszarda Góreckiego. 
• 2. Wybór członków Centrum. 
• 3. Relacja z wyjazdu studyjnego do Francji oraz perspektywach współpracy. 
• 4. Prezentacja założeń interdyscyplinarnego projektu badawczego, dotyczącego rzeki Pasłęki i wpływu kulturowego przekształcenia krajobrazu na populację gatunku ważki Ophiogomphus cecilia (gatunek objęty monitoringiem krajowym i europejskim), Stanisław Czachorowski. 
• 5. Informacja o możliwości udziału Centrum w realizacji projektu badawczego „Emergence and Transmission of European Cultural Heritage and Europeanisation” (Horyzont 2020), Jacek Kowalewski. 
• 6. Informacja o międzynarodowej konferencji: History, Culture and Nature of the Baltic See Region, 23-24.10.2014 r. (Kortowo). 
• 7. Informacje o bieżących działaniach Centrum. 
• 8. Wolne wnioski. 

Blog dziedzictwa się rozwija

Zaczęliśmy niedawno a już mamy ponad 30 tysięcy odwiedzin. W tym czasie umieścilismy ponad 220 wpisów (artykułów, informacji, ogłoszeń, relacji). Poszerzamy liczbę partnerów. Zachęcamy do wspołpracy.

Ciągle jesteśmy w fazie rozwoju i rozkręcania. Zostańcie z nami i... piszcie.

St.,Cz.

Warmia i Mazury - nasze wspólne dobro

Ukazała się własnie w papierowej wersji monografia, bedaca pokłosiem IV Ogólnoipolskigo Studenckiego Festiwalu Podróży Kormorany 2014. Wydawca monografii jest Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym oraz Akademicki Klub Turystyczny UWM w Olsztynie.

O czym jest ta monografia? Niżej fragment z wprowadzenia:

Bez wątpienia coś ważnego dzieje się w świecie wokół nas, zarówno w przyrodzie, w społeczeństwie, gospodarce i w kulturze. Lokalne procesy, dostrzegane na Warmii i Mazurach, uwidaczniają się w globalnej skali. Analizowane są w różny sposób, czysto akademicki jak i bardzo praktyczny, w formie turystycznej eksploracji. Filozofowie próbują nazywać to globlokalizmem lub glokalizacją. Turyści próbują samodzielnie dotrzeć do różnych zakątków i samodzielnie doświadczyć, poznać, zrozumieć. 

Celem niniejszej monografii, wydanej przy okazji IV Ogólnopolskiego Studenckiego Festiwalu Podróży Kormorany 2014, jest przede wszystkim interdyscyplinarna i wielowarstwowa edukacja ekologiczna. Ma być swoistym uzupełnieniem do relacji prezentowanych w czasie Festiwalu i niejako w innym wymiarze refleksji umożliwić spojrzenie na Warmię i Mazury oraz ukazać różnorodności i bogactwo naszego regionu. 

Oddawana do rąk czytelników monografia jest wieloautorskim i interdyscyplinarnym spojrzeniem na jeden z wielu regionów w globalnej wiosce. Jeden z wielu, ale wyjątkowy i niepowtarzalny. I paradoksalnie nie do końca odkryty. Z oczywistych względów niniejsza monografia nie obejmuje wszystkich aspektów i nie pretenduje do opisania wszystkiego. Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze jest zbyt obszerne, aby zawrzeć je w jednej książce. Przy różnorodności stylów i odmiennych doświadczeniach różnych dyscyplin naukowych, prezentowana monografia jest raczej wstępem i zaproszeniem do dalszego poznawania i odkrywania walorów naszego regionu. Jest zaproszeniem do interdyscyplinarnego spojrzenia na regionalne dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe. Dziedzictwo to coś, co dostaliśmy w spadku od przodków, to wczoraj i przedwczoraj. Dziedzictwo to kapitał, który możemy roztrwonić jak syn marnotrawny albo wykorzystać do budowania przyszłości i inwestowania (np. we wszechstronną turystykę). Tak więc dziedzictwo to jutro (przyszłość). Kilka ciekawych pomysłów, innowacyjnych i przyszłościowych, zawartych jest w prezentowanych dalej artykułach. 

Przyroda z kulturą jest nierozerwalnie związana, zarówno współtworzy kulturę jak i jest tworzona przez aktywność człowieka. Człowiek jest częścią przyrody, żyje w niej, na dobre i na złe. Człowiek żyje w kulturze. Dziedzictwo to nierozerwalna wieź kultury i przyrody. I to można dostrzec na Warmii i Mazurach, o czym informują autorzy zawartych w monografii artykułów. Zagadnienia, nakreślone w artykułach, poruszają problemy walorów środowiska przyrodniczego i kulturowego, bioróżnorodności, formy ochrony przyrody, aspekty prawne ochrony przyrody, elementy składowe krajobrazu kulturowego, aspekty lokalnej edukacji ekologicznej, rolę organizacji turystycznych w kształtowaniu postaw ekologicznych i promocji Warmii i Mazur, turystykę zrównoważoną, nowe formy turystyki wiejskiej czy w końcu promocję regionu w oparciu o dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe.

Stanisław Czachorowski

Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze a tożsamość regionalna - debata w czasie Dni Humana

13 maja (wtorek, 2014 r.) o godz.  17.00 zapraszamy do restauracji  Malta Cafe na olsztyńskiej starówce na debatę pt. "Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze regionu". Dlaczego restauracja? Bo chcemy dyskutować z udziałem przedstawicieli gospodarki i także sytuacyjnie tworzyć warunki do dialogu środowiska akademickiego z różnymi podmiotami. Eksperymentujemy w treści i formie nawiazując do dziedzictwa kulinarnego regionu (dziedzictwa niematerialnego).

*  *  *

Dziedzictwo kulturowe częściej postrzegane jest w kontekście ministerialnych i unijnych funduszy, przeznaczanych na ratowanie dóbr kultury, z nobliwą ciszą muzealnych wnętrz, czy też radosnym harmiderem festiwali kultury niż z rozpalającą serca i umysły debatą o fundamentalnych kwestiach dla funkcjonowania społeczeństwa. Dziedzictwo przyrodnicze postrzegane jest jako coś oderwanego od kultury, osobnego i przypisanego tylko biologii. Ale są to dwa przenikające się obszary, na dodatek mocno osadzone w przestrzeni publicznej. Dlatego debata odbywać się będzie w miejscu publicznym, w restauracji, przy talerzu z zupą z pokrzywy. Gastronomia ma być praktycznym wymiarem przenikania się dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego a jednocześnie tłem. Dyskusja akademicka ale przy konkrecie, nawiązującym do dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego, wyrażonego praktycznie. 

Proponując debatę (a może serię debat) na ten temat, liczymy, że udowodni ona, że zagadnienie to należy do „osiowych” problemów tożsamości regionalnej.

Tożsamość regionalna
Nie roszcząc sobie prawa do wyczerpującego przedstawienia wszystkich wątków (na to liczymy w trakcie dyskusji), chcemy zaproponować na początek kwestię, która nas interesuje w sposób szczególny: dialektykę kultury i przyrody jako mechanizmu kształtującego tożsamość regionalną.

Sama propozycja nie jest nowa i ma już w literaturze przedmiotu swoją dobrze udokumentowaną historię, której nie ma potrzeby tu szczegółowo przywoływać. Pewną nowością, w tym znanym temacie, może być włączenie w obszar pola semantycznego dziedzictwa ekosystemów przyrodniczych. Okazuje się bowiem, że procesy, które obserwujemy w świecie kultury, mają swoje odpowiedniki w świecie przyrody. Dotąd w obszar dziedzictwa kulturowego włączano kulturowo waloryzowane fenomeny przyrodnicze (szczególne okazy drzew, form geologicznych, skały, głazy narzutowe itp.). Coraz częściej dostrzega się jednak, że sama przyroda, rozumiana jako konkretny ekosystem, może być interpretowana jako równorzędny aktor gry społecznej.

Przyroda a/i kultura - dwie drogi  
Naszym celem nie jest oczywiście sformułowanie wiążących rozstrzygnięć postawionych problemów. W proponowanej dyskusji chcemy poruszać się dwoma drogami.

Na drodze naukowego dyskursu spróbujemy poruszyć teoretyczny aspekt relacji między kulturą a przyrodą; temat ten był i jest przynajmniej od czasów J.J. Rousseau eksploatowany na gruncie filozofii (jako problem: kultura a natura). Współcześnie wiele miejsca poświęca się zagadnieniu, które opiszemy tu jako relację między przyrodą a cywilizacją. Jest ona przedmiotem ożywionej dyskusji przyrodników i filozofów (na gruncie ekofilozofii np.). Dla nas jednak kluczowym problemem nie będzie równowaga ekologiczna, czy jej zagrożenie, ale pytanie o regionalną tożsamość – ten niedookreślony i niesformalizowany konstrukt kulturowy, który być może łatwiej namalować, lub wyśpiewać niż określić w naukowym dyskursie, a który odpowiada za tyleż naszych emocji, postaw i pragnień, czasem – konfliktów.

Praktyki społeczne. Naukowy dyskurs będziemy równoważyć rozmową o praktykach społecznych, uwzględniających dwa horyzonty ludzkiego bycia w świecie: kulturowy i przyrodniczy. Pochylając się jednocześnie nad talerzem zupy z "zielska", które rośnie pod płotem. Ale jednocześnie rośliny o bogatej tradycji kulturowego wykorzystania w dawnych wiekach (a może i z szansą na przyszłość dla biogospodarki regionu? Wydaje się, że to, co na poziomie nauki bywa skrzętnie rozdzielane i interpretowane w kategoriach fundamentalnej opozycji, w konkretnych praktykach kulturowych uwzględniane jest implicite jako konieczne elementy systemu znaczeń tworzącego środowisko życia.

Trzy kwestie
Podejmując problem dialektyki przyrody i kultury jako mechanizmu konstruowania regionalnej tożsamości, chcemy oprzeć naszą rozmowę na trzech wątkach – dość arbitralnie przez nas wybranych:

1. Swoi i obcy w kulturze i przyrodzie: zaskoczyło nas, że ten sam schemat interpretacyjny równie dobrze nadaje się do opisu procesów zachodzących w kulturze i środowisku przyrodniczym (gatunki obce i inwazyjne). Co więcej, zjawiska opisywane przez ten schemat są ze sobą nierzadko silnie powiązane: pojawieniu się „obcych” elementów kulturowych towarzyszy często pojawienie się „intruzów” w miejscowym ekosystemie. Czy jednak oczywisty wpływ „obcych” na kulturę i na środowisko przyrodnicze również można interpretować jako analogiczny? Czy można doszukiwać się podobnych zjawisk w kontekście teorii systemów?
2. Dziedzictwo i przemysł turystyczny: Współczesny przemysł turystyczny do kwestii dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego zdaje się podchodzić ambiwalentnie: z jednej strony wiele praktyk wskazuje na usiłowanie wykorzystania zasobów kulturowych i przyrodniczych dla rozwoju przemysłu turystycznego (co widać chociażby na restauracyjnym talerzu jak i swoistej modzie na "eko'); z drugiej szereg praktyk i polityk gospodarczych zdaje się zupełnie nie dostrzegać tego potencjału i pomijać go w planowaniu rozwoju gospodarczego regionu. Odrębnym acz bardzo interesującym zagadnieniem jest problem „turystycznego kiczu”, który często oferuje się zamiast autentycznej tradycji regionalnej (chociaż z drugiej strony samo jej określenie może być sporym problemem). 
3. Razem czy osobno. Dyskusję nad przykładowymi zagadnieniami możemy podsumować (oczywiście prowizorycznie), stawiając ważne dla nas pytanie: razem czy osobno? Czy humaniści osobno będą rozważać kwestie kultury a przyrodniczy osobno zagadnienia bioróżnorodności, ochrony przyrody i wpływu antropogenicznego na ekosystemy? Czy też spróbujemy rozstrzygać to razem a jednocześnie interdyscyplinarnie? Interdyscyplinarność jest nowoczesnym trendem w nauce i łatwo na to pytanie odpowiedzieć twierdząco; problem pojawia się jednak wówczas, gdy szlachetnemu postulatowi staramy się nadać konkretny wymiar współpracy.

Bogdan Radzicki, Stanisław Czachorowski

Chrześcijaństwo w Chinach. Historia i współczesność

Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Przyrodniczym UWM w Olsztynie zaprasza na 

wykład otwarty 

Dr. Piotra Adamka, SVD 

Dyrektora Instytutu Monumenta Serica w Sankt Augustin, wykładowcę Wyższej Szkoły Filozoficzno-Teologicznej w Sankt Augustin w Niemczech, 

pt. "Chrześcijaństwo w Chinach. Historia i współczesność".

Wykład odbędzie się w dniu 14.05.2014 roku o godzinie 16.00 w Sali Posiedzeń Rady Wydziału, w Centrum Nauk Humanistycznych w Olsztynie, ul. K. Obitza 1.

Dr Piotr Adamek SVD, werbista, ur. 23.6.1972. 1993-1999 Studia filozofii i teologii w Nysie i Sankt Augustin, dyplom z teologii. 2001-2005 Studia sinologii na Uniwersytecie Łomonosowa w Moskwie. 2005-2007 Kurs języka chińskiego na Tajwanie i w ChRL. Od 2007 Praca naukowa w Instytucie Monumenta Serica w Sankt Augustin, Niemcy. 2012 Doktorat z sinologii na Uniwersytecie w Leiden (Holandia) Od 2012 Dyrektor Instytutu Monumenta Serica w Sankt Augustin i wykładowca na Filozoficzno-Teologicznym Fakultecie w Sankt Augustin.

Centrum Badań w tworzeniu produktu i marki turystycznej w oparciu o dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze regionu

(Fragment strategii, strona 75)

Powoli efekty nasze pracy, a w zasadzie wspołpracy z interesariuszami, znajduja swoje utrwalenie w dokumentach. W opublikowanym niedawno dokumencie "Wielkie Jeziora Mazurskie 2020 - strategia", znalazł się mały fragment dotyczący dziedzictwa kutorowego i przyrodniczego regionu oraz wymienione zostało Centrum Badań. To dobra wiadomośc przede wszytskim dla naszych studentów. Przybywa miejsc pracy.

Jeszcze o monografi „Warmia i Mazury – nasze wspólne dobro”

Monografii „Warmia i Mazury – nasze wspólne dobro”, będzie wydana przy okazji IV Ogólnopolskiego Studenckiego Festiwalu Podróży Kormorany 2014. Będzie to interdyscyplinarne przedstawienie walorów naszego regionu, a przede wszystkim ukazanie różnorodności i jego bogactwa. Poruszane będą następujące problemy:

• walory środowiska przyrodniczego i kulturowego,
• bioróżnorodność fauny i flory,
• wybrane formy ochrony przyrody,
• aspekty prawne ochrony przyrody,
• elementy składowe krajobrazu regionu,
• ogrody wiejskie jako element krajobrazu kulturowego,
• aspekt lokalnej edukacji ekologicznej,
• rola organizacji turystycznych w kształtowaniu postaw ekologicznych i promocji Warmii i Mazur,
• turystyka zrównoważoną,
• nowe formy turystyki wiejskiej,
• ochrona środowiska i działania ekologiczne w regionie,
• promocja regionu w oparciu o dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe.

W tym opracowaniu pragniemy udowodnić, że Warmia i Mazury to teren o bogatej historii, licznych atrakcjach turystycznych, ale także stanowiący cenne siedliska i ostoje zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt.

Efektem naszej pracy jest powstanie naszym zdaniem cennej i interdyscyplinarnej pozycji naukowej. Przedstawienie walorów naszego regionu z perspektywy przedstawicieli wielu nauk znacznie podnosi jej wartość zarówno naukową jak i pozwala trafić w zainteresowania czytelników. Dzięki temu wzrasta edukacyjny charakter publikacji. Kolejnym aspektem jest możliwość rozprowadzenia (bezpłatnie) jej zarówno wśród uczestników festiwalu ( ok. 300 osób z całej Polski), w bibliotekach, punktach informacyjnych oraz w Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym ( gdzie będą mogli korzystać z nich studenci) oraz w siedzibie Akademickiego Klubu Turystycznego (dostęp dla członków i sympatyków klubu). Stworzenie wersji elektronicznej (pdf) i umieszczenie jej na stronach internetowych (z możliwością bezpłatnego pobrania).

Czytelnicy publikacji będą moli poszerzyć swoją wiedzę na temat walorów środowiska przyrodniczego i kulturowego, bioróżnorodność fauny i flory, wybranych form ochrony przyrody, aspektów prawnych ochrony przyrody, elementów składowych krajobrazu regionu, ogrodów wiejskich stanowiących element krajobrazu kulturowego, aspektów lokalnej edukacji ekologicznej, roli organizacji turystycznych w kształtowaniu postaw ekologicznych i promocji Warmii i Mazur, turystyki zrównoważonej, nowych formy turystyki wiejskiej, ochronę środowiska i działania ekologiczne w regionie, promocję regionu w oparciu o dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe.

Wzrośnie ich świadomość zarówno ekologiczna jak i dowiedzą się, że Warmia i Mazury to teren o bogatej historii, licznych atrakcjach turystycznych, ale także stanowiący cenne siedliska i ostoje zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt. Region stanowiący część „Zielonych Płuc Polski” dzięki temu, że jest stosunkowo mało przekształcony, zasługuję na szczególną ochronę poprzez edukację oraz wprowadzanie innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie ochrony środowiska, turystyce i gospodarce, które warto uwzględnić w strategii rozwoju regionu. Zarówno uczniowie, studenci, osoby pracujące, w szczególności w instytucjach mających wpływ na kształtowanie polityki regionu będą mogli czerpać wiedzę z monografii „Warmia i Mazury – nasze wspólne dobro”, aby jeszcze lepiej dbać o ten unikatowy region.

Ponadto publikacja ta będzie miała również charakter promocyjny naszego regionu. Niewątpliwy zasięg ogólnopolski pozwoli na dotarcie do odbiorców spoza województwa warmińsko-mazurskiego. Czytając o niewątpliwych walorach regionu, zapewne nie jedna osoba będzie chciała zobaczyć na własne oczy opisywane miejsca i zabytki.

Zespół redakcyjny

Monografia naukowa „Warmia i Mazury – nasze wspólne dobro”

 Celem monografii pt.: „Warmia i Mazury – nasze wspólne dobro”, która będzie wydana przy okazji IV Ogólnopolskiego Studenckiego Festiwalu Podróży Kormorany 2014, jest przede wszystkim edukacja ekologiczna. Założeniem publikacji jest interdyscyplinarne przedstawienie walorów naszego regionu, a przede wszystkim ukazanie różnorodności i jego bogactwa. Zagadnienia, nakreślone w artykułach będą poruszały następujące problemy: walory środowiska przyrodniczego i kulturowego, bioróżnorodność fauny i flory, wybrane formy ochrony przyrody, aspekty prawne ochrony przyrody, elementy składowe krajobrazu regionu, ogrody wiejskie jako element krajobrazu kulturowego, aspekt lokalnej edukacji ekologicznej, rolę organizacji turystycznych w kształtowaniu postaw ekologicznych i promocji Warmii i Mazur, turystykę zrównoważoną, nowe formy turystyki wiejskiej, ochronę środowiska i działania ekologiczne w regionie, promocję regionu w oparciu o dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe.

W tym opracowaniu pragniemy udowodnić, że Warmia i Mazury to teren o bogatej historii, licznych atrakcjach turystycznych, ale także stanowiący cenne siedliska i ostoje zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt.

Region stanowiący część „Zielonych Płuc Polski” jest stosunkowo mało przekształcony, dlatego ważnym elementem tworzenia strategii jego rozwoju jest ukierunkowywanie jej na ochronę poprzez edukację oraz wprowadzanie innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie ochrony środowiska, turystyce i gospodarce. Wydana publikacja zostanie rozpowszechniona wśród uczestników IV Ogólnopolskiego Studenckiego Festiwalu Podróży Kormorany 2014, wśród których są zarówno przedstawiciele naszego regionu jak i goście z różnych ośrodków akademickich z całej Polski. Część publikacji zostanie przekazana do bibliotek, punktów informacyjnych oraz do dalszego rozpowszechniania przez Centrum Badań nad Dziedzictwem Kulturowym i Akademicki Klub Turystyczny. Serdecznie zapraszamy do współpracy przy tworzeniu publikacji!  

WYMOGI REDAKCYJNE
1. Redakcja przyjmuje teksty opracowane komputerowo, zapisane na nośniku elektronicznym, w dowolnym edytorze tekstu w formacie .doc, .docx. (lub kompatybilnych), łącznie z wydrukiem. Redakcja traktuje jako wiążącą wydrukowaną wersję tekstu. Wersje drukowane prosimy pozostawiać w Katedrze Architektury Krajobrazu i Agroturystyki, ul. Prawocheńskiego 17, pok. 213 w kopercie bądź koszulce opisane imieniem i nazwiskiem autora. Wersje elektroniczne należy przesyłać na adres mailowy Festiwalu –osfp.olsztyn@gmail.com

2. Objętość artykułu naukowego nie powinna być mniejsza niż 20.000 znaków (pół arkusza wydawniczego).

3. Wydruk powinien być jednostronny, czcionka Times New Roman 12 pkt, z interlinią 1,5 wiersza (w przypadku przypisów 1 wiersz) na białym papierze maszynowym formatu A-4. Margninesy-25 mm. Tekst powinien być wyczyszczony z podwójnych spacji, spacji twardych, podwójnych akapitów. Te same wymagania należy stosować przy edycji tekstu w formie elektronicznej.

4. Na pierwszej stronie, w lewym górnym rogu należy umieścić imię i nazwisko autora/autorów, nazwę reprezentowanej uczelni wyższej, także nazwę wydziału i instytutu/katedry/zakładu (w przypadków doktorantów), rok i rodzaj studiów (magisterskie, doktoranckie).

5. Jedynym dopuszczalnym sposobem wyróżnienia tekstu jest pogrubienie.

6. Opis bibliograficzny publikacji drukowanych należy stosować wg następujących schematów: opracowania autorskie (należy podać wszystkich współautorów opracowania): B. Gronowska, T. Jasudowicz, C. Mik, Prawa człowieka. Dokumenty międzynarodowe, Toruń 1993, s. 9. opracowania zbiorowe: Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001, s. 49–71. fragmenty opracowań zbiorowych: Markowski, J. Puzynina, Kultura języka [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001, s. 49-71. artykuły z czasopism: K. Krajewski, Spór o politykę karną w Polsce. Problem kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i alternatyw kary pozbawienia wolności, „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 2007, nr 54, s. 5 i nn.

7. Opis bibliograficzny publikacji zamieszczonych w Internecie należy uzupełnić zgodnie ze schematem: J. Kosińska, Prawnokarna problematyka stalkingu [online], „Prawo i Prokuratura” 2008, nr 10, dostęp: 22.02.2010. 

8. Praca powinna zawierać bibliografię uporządkowaną alfabetycznie. 

9. Do artykułów prosimy dołączyć krótkie (700-1600 znaków) streszczenie w języku angielskim, słowa kluczowe – także po polsku i angielsku, a ponadto angielskie tłumaczenie tytułu pracy. 

10. Redakcja zastrzega sobie prawo wprowadzania w tekście zmian, skrótów i poprawek stylistyczno-językowych. Wszelkie większe zmiany będą konsultowane z autorem. 

Ważne terminy: 15 kwietnia 2014 r. - ostateczny termin oddania prac do recenzji, 9 maja 2014 r. - planowany termin ukazania się publikacji. 

Redakcja naukowa monografii: 
dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM (Wydział Biologii i Biotechnologii) 
dr inż. arch. kraj. Mariusz Antolak (Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwa) 
mgr Żaneta Kostyk (Wydział Prawa i Administracji)